Besparingen van De Lijn ten koste van gepensioneerden? Het onverantwoord beleid van de bankiers kost hopen geld ook aan de Vlaamse regering. Die denkt er aan te besparen bij De Lijn. Eén van haar ideeën is het gratis abonnement voor gepensioneerden, de Omnipas 65+, af te schaffen. Dat vind ik zeer asociaal, onecologisch en oneconomisch. De Lijn kan op slimmere manieren besparen en daardoor haar dienstverlening uitbreiden. En vooral: er zijn besparingen die ook het milieu en onze leefkwaliteit ten goede komen. AsociaalSommigen gaan een stuk mee in de redenering van de Vlaamse regering. Ze pleiten er voor een bijdrage voor bus en tram aan de gepensioneerden te vragen naar draagkracht. Op het eerste gezicht lijkt dat niet onredelijk, rechtvaardig zelfs. Maar dat is het niet, als je het hele plaatje bekijkt.De Belgische pensioenen behoren tot de laagste van Europa. Een kwart van de gepensioneerden heeft een inkomen dat onder de Europese armoedegrens ligt. De regering Di Rupo gaat dat helemaal niet aanpakken. In afwachting dat daaraan serieus wat gedaan wordt is het goed dat gepensioneerden diverse tegemoetkomingen krijgen om het beperkte inkomen wat op te krikken. Eén daarvan is het gratis vervoer met tram en bus. Er zijn natuurlijk gepensioneerden met een groot inkomen. De individuele pensioentoezeggingen voor zelfstandige bedrijfsleiders bijvoorbeeld. Ze kunnen die laten uitbetalen aan hun eigen (management)vennootschappen. Dan hoeven ze daar zelfs geen belastingen op te betalen. Maar die mensen maken allicht weinig gebruik van gratis kaart voor De Lijn. Overigens mogen zij van mij ook een Omnipas 65+ krijgen, als hun inkomen maar rechtvaardig wordt belast. Ook als je maar af en toe de tram of de bus neemt zie je dat gepensioneerden dankbaar gebruik maken van hun pas. “Het is goed dat ze eens aan ons denken. Wij hebben toch een heel leven gewerkt,” zei één van hen tegen mij. Een gewezen loontrekker uit de privé heeft maximaal een pensioen van zo’ 1600 € per maand. De meesten hebben veel minder. Mogen ze geen extra steuntje krijgen? Heel wat gepensioneerden hebben al af te rekenen met energiearmoede. Door de afschaffing van hun pas zal er voor velen nog vervoersarmoede bijkomen. Dat betekent minder ontspanning, minder cultuur, minder contacten met andere mensen. Meer afhankelijkheid van derden, vereenzaming dus. Is dat het “warme Vlaanderen” van minister-president Kris Peeters? En zal het niet meer aan administratie kosten om de echt hoge pensioenen, van gewezen parlementsleden bijvoorbeeld, uit de groep 65plussers te halen? Is het niet beter de al te hoge pensioenen af te toppen? Niet ecologisch, niet economisch Voor veel gepensioneerden zou een combinatie van de Omnipas, het goedkope seniorenticket van de NMBS en Autodelen met Cambio of Autopia heel interessant zijn. Ze hoeven geen dure auto meer, omdat ze maar weinig autokilometers afleggen. Ik zeg “zou”, omdat heel wat ouderen die berekening nog niet gemaakt hebben en met een eigen auto blijven rijden. Waar ik zeker van ben: gepensioneerden met een auto gaan die veel meer gebruiken, als ze moeten betalen voor De Lijn. Dus zullen we er nog meer vervuilende autokilometers worden gereden. Meer luchtvervuiling. En dus meer astma en andere ademhalingsziekten, vooral bij ouderen én jonge kinderen. En dus ook meer kosten voor onze ziekteverzekering. En meer problemen om de Europese norm inzake luchtkwaliteit te halen. En dus Europese boetes. Meer gepensioneerden op de wegen betekent meer files en dus meer tijdverlies, stress en kosten voor werknemers en bedrijven. De sociale en ecologische maatregel van behoud van de Omnipas 65+ is dus ook economisch voordelig. Slimme maatregelen In mijn stad Antwerpen sukkelen trams en bussen van het ene rode licht naar het andere. Een tram met tot tweehonderd reizigers aan boord moet wachten op auto's met daarin gemiddeld 1,2 mensen. Jaarlijks gaan miljoenen euro’s overheidsgeld verloren door bussen en trams die zich vastrijden in het verkeer. Allicht een veelvoud van de kostprijs van de Omnipas. Twintig jaar geleden pleitte ik in het Vlaams parlement al voor actieve beïnvloeding van de verkeerslichten. Uitzonderlijk gaf de toenmalige minister van Openbare Werken en Verkeer Ward Beysen me gelijk. Maar noch hij, noch zijn opvolgers hebben daar echt werk van gemaakt. Ik mag hen niet alleen met de vinger wijzen. Ook steden en gemeenten hebben hun zeg bij de afstelling van de verkeerslichten. Onder andere in Keulen en Maastricht wordt bewezen dat het kan. Kan de hogere overheid geen maximale wachttijd voor trams en bussen aan verkeerslichten reglementair vastleggen? Steden en gemeenten kunnen bushaltes laten aanleggen met een uitstulping op de rijweg. Na een stop in een haltehaven moeten bussen nu terug invoegen. Met dikwijls veel tijdverlies. Vrije busbanen en trams in eigen bedding zorgen ook voor een betere doorstroming. Ook daar hebben steden en gemeenten hun zeg. De Lijn kan er op aandringen. Met klem. Drie slimme maatregelen. Op dezelfde tijd doen chauffeurs en bestuurders meer kilometers met hun rollend materieel. Dat rendeert dus beter. Die besparing moet echter aangewend worden om meer te investeren in De Lijn. Niet minder. Anders komt Vlaanderen nooit aan de Europese normen voor luchtkwaliteit. En blijven vele ouderen en kinderen veroordeeld tot de puffertjes. Openbaar vervoer is bovendien pas echt aantrekkelijk als de reistijd kan wedijveren met die van het privé-vervoer. Dus brengen zo’n maatregelen extra reizigers aan en extra inkomsten. Nog slimmer In plaats van te besparen op De Lijn kan de Vlaamse regering investeringen in nieuwe wegen bevriezen. Geen Oosterweelverbinding in Antwerpen dus. De kosten daarvoor gaan van studie naar studie steeds in stijgende lijn en zullen de Vlaamse begroting nog vele jaren belasten. Hier ligt een miljardenbesparing voor het grijpen. Waarom het niet simpel houden en de tol voor de te weinig gebruikte Liefkenshoektunnel afschaffen? Dat zou veel fileleed op de Antwerpse ring wegnemen. En minder fijn stof en lawaai veroorzaken. Wat een geschenk voor de Antwerpenaars. Kortom Het lijkt me slimmer, socialer en ecologischer om te besparen op nieuwe wegeninfrastructuur, te investeren in een aantrekkelijk en comfortabel openbaar vervoer en het, in het algemeen, karige Belgische pensioen te blijven aanvullen met een Omnipass65+. Het is een manier om de erkentelijkheid van onze samenleving uit te drukken tegenover de generatie die het land her op gebouwd heeft na de ravage van de Tweede Wereldoorlog. Het past echt niet dat gepensioneerden moeten opdraaien voor de dwaasheden van bankiers. Die zelf niets inleveren, maar hun exorbitante bonussen blijven opstrijken.   Hugo Van Dienderen, gewezen volksvertegenwoordiger Groen! en huidig voorzitter van GroenPlus 22 januari 2012  
Regering schoothondje van Electrabel DE Nationale Bank en de Commissie voor Regulering van Elektriciteit en Gas (CREG) geven heel uiteenlopende cijfers over de nucleaire rente van Electrabel. Dat is de reuzewinst die het energiebedrijf boekt met zijn kerncentrales die al afgeschreven zijn dankzij de hoge tarieven die de klanten de afgelopen jaren hebben betaald. Energieregulator CREG houdt het op een bedrag tussen 1,75 miljard euro en 2,28 miljard euro, terwijl de elektriciteitsproducent zelf sprak van een bedrag van 750 miljoen euro. Opmerkelijk is dat de regering haar onafhankelijke en gespecialiseerde waakhond niet volgt. Ze vraagt een studie aan de Nationale Bank en desavoueert daarmee haar regulator. De Bank weet wel wat af van economie, maar is geen energie-expert. Zij komt met een raming tussen 809 miljoen euro en 951 miljoen euro dicht bij het cijfer van Electrabel. De ministers Reynders (MR) en Magnette (PS) haasten zich om de Bank te volgen. Ze dienen zo het belang van de energiegigant en niet van de gewone consument en de meerderheid van de Belgische bedrijven. Wellicht kunnen ze na hun politieke carrière worden opgenomen in de raad van bestuur van het bedrijf en een centje bijverdienen. Fout De CREG geeft een goede verklaring van de uiteenlopende cijfers. Electrabel en in zijn zog de Nationale Bank gaan er van uit dat alle nucleaire elektriciteit naar grootbedrijven gaan, die een lagere prijs betalen en dus voor minder winst zouden zorgen. Maar het bedrijf produceert meer nucleaire stroom dan wat de grootindustrie verbruikt. Daarom rekent de CREG ook met de veel hogere prijzen die kmo's en gezinnen betalen. Overigens heeft Febeliec, de federatie van de grootverbruikers, zich ook gemengd in het debat. In het referentiejaar 2007 zouden ook de grootverbruikers 60 euro per megawattuur stroom betaald hebben en niet 40 tot 42 euro zoals Electrabel beweert. Transparantie? Ik vind dat de CREG zich goed van zijn opdracht kwijt en het algemeen belang voor ogen heeft. Het is een goede zaak dat de Europese Unie uitdrukkelijk zo’n onafhankelijke regulator wilde. Alleen daarom is die opgenomen in de wet op de liberalisering van de elektriciteit van 1999. Hierdoor komt de kwestie in de openbaarheid en voor het parlement. Alleen in de periode 1999-2003 was dat ook het geval. Toen werkten regering en parlement een energiebeleid uit en legden verantwoording af aan de publieke opinie. Na een openbaar debat van vele maanden stemde het parlement de wet op de kernuitstap. Daarbij hebben mijn groene vrienden staatssecretaris Olivier Deleuze en zijn kabinetschef Luc Barbé een grote rol gespeeld. Luc heeft daarover het internetboek 'Kernenergie in de Wetstraat, dissectie van de deals' gepubliceerd. Zie http://www.lucbarbe.be/ Daarvoor was het energiebeleid een zaak van de leiding van Electrabel, het VBO en enkele toppolitici. Toenmalig eerste minister Herman Van Rompuy hervat die traditie met de 'Pax Electrica'. Hij sluit in 2009 een akkoord met Gerard Mestrallet, baas van Suez-Gaz de France, het moederbedrijf van Electrabel. Ze spreken ook af welke belastingen het bedrijf zal betalen. Dat is zeer uniek. Het bepalen van belastingen is volgens de grondwet de bevoegdheid van het parlement. Vraag is of het huidige parlement op zijn historische rechten zal staan. Of de regering van lopende zaken zal volgen. Of de CREG die onafhankelijk van partijvoorzitters en kabinetten studies maakt die moeilijk te weerleggen zijn en die de afspraken tussen de politieke top en de Franse bazen van Electrabel doorkruisen. De waakhond had Electrabel eerder al een hoge administratieve boete opgelegd van 100.000 € per dag omdat het bedrijf niet wil antwoorden op haar vragen. Hiertegen is het bedrijf in beroep gegaan. Hoge prijzen De liberalisering van de elektriciteitsmarkt heeft de prijzen voor de consument in België helemaal niet doen dalen, terwijl dit de bedoeling was. Een mislukte poging dus om iets te doen aan die prijzen die al vele decennia een heel stuk hoger liggen dan bij de buurlanden. (Elektriciteit uit kernenergie is dan toch niet zo goedkoop.) Energiespecialist Eric De Keuleneer spreekt van een overfacturatie gedurende 30 jaar tot 20 en 30 %. Dat konden Electrabel en zijn voorgangers doen dankzij de regulering van de markt. Electrabel en zijn voorgangers kregen van de regering een marge op de kostprijs. In principe mocht die niet hoger liggen dan de algemene rentevoeten plus een dekking voor het risico. Het rendement bedroeg oorspronkelijk 10 tot 12 %. Maar naarmate de investeringen waren afgeschreven nam de marge toe. Het Controlecomité voor de Elektriciteit en de Gas en de opeenvolgende regeringen lieten begaan. 0,04% belastingen In de Kamercommissie Bedrijfsleven heeft de CREG gezegd dat Electrabel en de kleinere nucleaire producent SPE de voorbije drie jaar tussen de 5 en de 5,5 miljard euro winst geboekt hebben dankzij de afgeschreven kerncentrales. In 2009 betaalde Electrabel een half miljoen euro belastingen op een winst van 1,55 miljard euro. Dat is een belastingtarief van 0,04%. Terwijl werkende mensen tussen 25 en 40 % betalen op hun inkomen uit arbeid. Dat is niet het gevolg van fraude. Neen. Het bedrijf gebruikte alleen alle mogelijke wettelijke ontwijkingsmechanismen. Naast het bepalen van een rechtvaardige nucleaire rente mag het parlement ook een paar van die achterpoortjes sluiten. Om zo meer fiscale rechtvaardigheid te realiseren. Daarbij moet de wetgever er op toezien dat Electrabel die belasting niet doorrekent aan zijn klanten. Groene stroom De gigantische winsten waarover De Keuleneer en de CREG spreken zijn opgebracht door de consumenten, vooral door de gezinnen en KMO’s. Het is billijk dat de overheid er voor zorgt dat die worden afgeroomd en dat daarmee nu investeringen in energiebesparing en groene stroom worden gedaan. Een deel van dat geld kan gaan naar een systeem Rent a roof, waarbij zonnepanelen op daken worden gelegd van mensen die zelf de investering niet kunnen doen. Ze zouden dan een vergoeding krijgen voor het gebruik van hun dak én een goedkoper tarief. Vooral mensen met een beperkt inkomen komen meer en meer in energiearmoede terecht door de hogere energieprijzen. Door het schaarser worden van fossiele energie en door de energiehonger met namen van landen zoals China, India en Brazilië zullen die prijzen alleen maar stijgen. Een ander deel van de heffing kan mensen helpen hun woning te isoleren. Dat is een veel rechtvaardiger systeem dan het huidige. Nu moeten consumenten zonder zonnecellen de panelen van hun buren mét betalen. Zo worden gebruikers tegen elkaar opgezet en komt de groene stroom in een slecht daglicht, terwijl Electrabel lachende derde is. Consumenten Ze geven hoopgevende signalen. Mensen schakelen over naar een andere leverancier. Op deze website vind je jouw beste koop: http://www.vreg.be/vergelijk-doe-de-v-test-en-vind-uw-ideale-leverancier Testaankoop biedt daarbij ook hulp. Meer consumenten gaan zelf elektriciteit produceren. Ze leggen zonnepanelen op hun dak of bouwen via een coöperatieve een windmolen. Die mensen ondergraven de gecentraliseerde elektriciteitsproductie van Electrabel. Middenveldorganisaties en lokale overheden kunnen gebruikers daarbij helpen. Cumuls aan banden Dat kan belangenvermenging tegen gaan. Mijn vrienden in het parlement hebben voorstellen om de cumulatie van politieke mandaten met mandaten in de privésector aan banden te leggen. Verkozen politici kunnen niet meer optreden als bedrijfsrevisor of lid zijn van de raden van bestuur of andere bestuursorganen van overheidsbedrijven of belangrijke bedrijven als Electrabel, Dexia… Wallonië heeft heel wat stappen in die richting gezet onder impuls van Ecolo dat daar in de regering zetelt. Kortom Het huidig debat kan leiden tot een meer transparant, een meer rechtvaardig en een meer toekomstgericht energiebeleid. Ik hoop dat het parlement en bewuste en assertieve consumenten samen met de CREG zoveel druk uitoefenen op de regering dat ze er mee op houdt schoothondje voor Electrabel te spelen.
“Derde betaler” voor energiebesparing

Samenvatting
Er is een sociaal motief voor energiebesparing. In 2009 konden 122.749 gezinnen in Vlaanderen hun gas en elektriciteit niet betalen, 22.000 meer dan een jaar eerder. En er is een ecologisch motief. De gebouwen in Vlaanderen zijn slechter geïsoleerd dan in Zuid-Europa. Dit feit draagt sterk bij tot de klimaatverandering.

Lees meer
Vandenbroucke luistert niet naar vakbonden

“Aanvullende pensioenen kunnen een instrument zijn van pensioenbeleid, indien de sociale partners consequent die keuze maken en loonsverhogingen inruilen voor pensioenbijdragen.” Dat zegt gewezen SPa-minister Frank Vandenbroucke in een essay waarin hij zijn visie op de welvaartstaat uitwerkt. De vergrijzing en de pensioenen zijn daarin een hoofdthema, hoewel niet het enige. Ik wil op de pensioenkwestie ingaan.

Failliet van het wettelijk pensioen

Lees meer
Verkleuring van Antwerpen: probleem of verrijking?

Op een Antwerpse tram zitten een zestal jonge vrouwen van Noordafrikaanse afkomst luidkeels met elkaar te kletsen. Ze hebben elk een kinderwagen. Ze hebben het duidelijk naar hun zin. Ze voelen zich thuis en op hun gemak.

Lees meer
Optrekken pensioenleeftijd? Niet aan de orde!

In 1949 was de levensverwachting voor mannen 61 jaar en voor vrouwen iets meer dan 67,3 jaar. In 2007 lag het cijfer voor mannen boven 77 jaar, voor vrouwen boven 82 jaar. Het lijkt logisch dat de pensioenleeftijd dan ook naar boven gaat. Toch is dit volgens mij nu helemaal niet aan de orde.

Eerst ontspannen loopbanen

Lees meer